Παρατηρήσεις στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων «Αναμόρφωση και εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου οργάνωσης και λειτουργίας των λαϊκών αγορών και του υπαίθριου εμπορίου»

Η Πανελλαδική Συνομοσπονδία Ελλήνων Ρομά – ΕΛΛΑΝ ΠΑΣΣΕ ως το αντιπροσωπευτικότερο όργανο των Ελλήνων Τσιγγάνων στο πεδίο με 8 Ομοσπονδίες και πάνω από 65 σωματεία μέλη της, από τη σύσταση της το Νοέμβριο του 2016 δεν έχει σταματήσει να εστιάζει στους βασικούς άξονες προώθησης της ολιστικής ομαλής ένταξης των Ρομά στην ελληνική και ευρωπαϊκή κοινωνία. 

Ειδικότερα στον τομέα της απασχόλησης, κατά την προηγουμένη περίοδο και συγκεκριμένα στη διαβούλευση που προηγήθηκε της νομοθετικής πρωτοβουλίας της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ το φθινόπωρο του 2017 σχετικά με τη ρύθμιση του υπαίθριου εμπορίου και των λαϊκών αγορών είχε εκφράσει διεξοδικά τις θέσεις – προτάσεις της με πάνω από 5 επισκέψεις και κατάθεση υπομνημάτων[1] στην τότε Γενική Γραμματεία Εμπορίου, σε συνέχεια αποτύπωσης της κατάστασης στο πεδίο μέσω διαβούλευσης με τους ίδιους τους Ρομά του χώρου. Στις 31 Οκτωβρίου 2017[2] οι συγκεκριμένες προτάσεις είχαν εκφραστεί και στην ακρόαση φορέων από τη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής. Το σημαντικότερο θέμα ήταν η θεραπεία όλων των προβλημάτων της ΥΑ 1149/2004 με τα υπέρογκα πρόστιμα. Ο Νόμος 4497/2017 είχε εξορθολογήσει τα πράγματα, είχε ενσωματώσει μεγάλο μέρος των προτάσεών μας και αποτελούσε μια καλή αρχή προς τη σωστή κατεύθυνση. Παρα ταύτα παρέμεινε γράμμα κενό, δεν εφαρμόστηκε ή εφαρμόστηκε με στρεβλώσεις, καθώς δεν υπήρξαν εγκύκλιοι, τροπολογίες[3], ΚΥΑ. 

Έρχεται σήμερα η κυβέρνηση με το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων «Αναμόρφωση και εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου οργάνωσης και λειτουργίας των λαϊκών αγορών και του υπαίθριου εμπορίου» να εξορίσει πλήρως τους Έλληνες Ρομά από ένα παραδοσιακό επάγγελμα τους, σε αντίφαση με την εθνική στρατηγική και το νέο 10ετές ευρωπαϊκό πλαίσιο[4] που αναφέρονται στην απασχόληση ως προϋπόθεση της ένταξης. Δεν υπάρχουν κομματικές προσεγγίσεις σε αυτό το θέμα, παρακαλούμε για την αναμόρφωση του σχεδίου νόμου προς την κατεύθυνση ενίσχυσης της απασχόλησης των Ελλήνων Ρομά και κατ’ επέκταση της κοινωνικής τους ένταξης. 

Σε συνέχεια των υπομνημάτων και των προτάσεων που έχουν κατατεθεί εδώ και χρόνια, όπως και των πάγιων θέσεων όλων των εκπροσώπων της κοινότητας των Ελλήνων Ρομά προτείνεται :

  • Νομιμοποίηση των Ελλήνων πλανόδιων έμπορων πολιτών Ρομά με την χορήγηση ή/και ανανέωση άδειας ελεύθερου πλανοδίου εμπορίου με κοινωνικά κριτήρια
  • Εξορθολογισμός των προστίμων που επιβάλλονται και διαγραφή των υφιστάμενων υπέρογκων προστίμων που αφορούσαν τους προηγούμενους νόμους βάσει κοινωνικών κριτηρίων, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα/δεδομένα 
  • Δυνατότητα εκπαίδευσης σε συνεργασία με την ΕΛΛΑΝ ΠΑΣΣΕ των πλανόδιων/εμπόρων Ρομά σχετικά με τις υποχρεώσεις τους, τους προμηθευτές τους, ζητήματα υγιεινής, κ.λπ. (π.χ. χρήση χημικής τουαλέτας, έκδοση απόδειξης από ταμειακή μηχανή, κ.ά.). 
  • Στα πλαίσια πολιτικών θετικών διακρίσεων ποσόστωση 20% χορήγησης αδειών λαϊκών αγορών και πλανόδιου εμπορίου (20% ως προς το σύνολο των αδειών ανά δήμο και περιφέρεια) σε ειδικές κοινωνικές ομάδες που χρήζουν κοινωνικοοικονομικής ένταξης και βάλλονται από κοινωνικό αποκλεισμό και πολλαπλές διακρίσεις (όπως οι Ρομά) ή/και που πληρούν πολλά από τα κριτήρια ευαλωτότητας ταυτόχρονα ανεξαρτήτως φύλου ή ηλικίας (θα βεβαιώνεται από τις κοινωνικές υπηρεσίες του εκάστοτε δήμου, από το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, από το δικαίωμα για ΚΕΑ κά)
  • Ως προς το Άρθρο 26 προτείνεται :

1) να υπάρξει ειδική πρόβλεψη για τις Κοιν.Σ.Επ. Ένταξης Ειδικών Οµάδων

2) να αφορά φυσικά πρόσωπα, συνεταιρισμούς, ενώσεις παραγώγων και Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (Κοιν.Σ.ΕΠ.) όχι μόνο παραγωγικού αλλά και βιομηχανικού σκοπού (βιομηχανικά προϊόντα, όπως ενδύματα, υποδήματα, λευκά είδη, χαλιά κα)

3) να αντιστοιχεί μία άδεια σε λιγότερα από 20 άτομα 

  • Ως προς το Άρθρο 29 και τα Παραρτήματα προτείνεται να προστεθούν επιπλέον κριτήρια μοριοδότησης για: 

1) αστέγους, 

2) άτοµα που διαβιούν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας και εξαθλίωσης,

3) µονογονεϊκές οικογένειες, 

4) άτοµα µε πολιτισµικές ιδιαιτερότητες, 

5) µακροχρόνια ανέργους πάνω από 12 μήνες (να μοριοδοτούνται έξτρα ανά έτος ανεργίας),

6) γυναίκες,

7) αναλφάβητους, οι οποίοι θα ενταχθούν σε εκπαιδευτικές διαδικασίες (όπως σχολεία δεύτερης ευκαιρίας και προγράμματα κατάρτισης), 

8) όσους συμμετέχουν ή έχουν συμμετάσχει σε προγράμματα κατάρτισης (πχ. του ΟΑΕΔ), 

9) άτομα και άνω των 35 ή 41 ετών αντίστοιχα ανά κατηγορία άδειας, που πληρούν τα κριτήρια ευαλωτότητας,

10) άτομα που βάλλονται από κοινωνικό αποκλεισμό και πολλαπλές διακρίσεις  


[1] 2017-01-10 Ανακοίνωση-Υπόμνημα

Υπόμνημα υπ’ Αριθ. Πρωτ. 51/2017-06-29 ΕΛΛΑΝ-ΠΑΣΣΕ, ΠΡΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ & ΕΙΔ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΡΟΜΑ Κα ΓΙΑΝΤΣΙΟΥ

Υπόμνημα υπ’ Αριθ. Πρωτ. Αριθ. Πρωτ. 79/2017-08-22 ΕΛΛΑΝ-ΠΑΣΣΕ, ΠΡΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ, Γ.Γ. ΕΜΠΟΡΙΟΥ Κο ΠΑΠΑΔΕΡΑΚΗ

2018-11-14 ΕΛΛΑΝ-ΠΑΣΣΕ, ΓΙΑ Ο.Ο.Σ.Α, ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΘΕΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΡΟΜΑ

[2] Πρακτικό συνεδρίασης Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου, υπό την προεδρία της Προέδρου αυτής, κυρίας Χαράς Καφαντάρη, με θέμα ημερήσιας διάταξης τη συνέχιση της επεξεργασίας και εξέτασης του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης «Άσκηση Υπαίθριων Εμπορικών Δραστηριοτήτων, εκσυγχρονισμός της επιμελητηριακής νομοθεσίας και άλλες διατάξεις» (2η συνεδρίαση – ακρόαση εξωκοινοβουλευτικών προσώπων), 31-10-2017  

[3] 2019-04-01, προτεινόμενες ρυθμίσεις Ν. 4497

[4] «Μείωση του χάσματος απασχόλησης τουλάχιστον κατά το ήμισυ..Για την επίτευξη αυτών των στόχων, είναι ζωτικής σημασίας τα κράτη μέλη να θεσπίσουν κατάλληλες πολιτικές. Η Επιτροπή παρέχει καθοδήγηση στα κράτη μέλη και έχει καταρτίσει κατάλογο μέτρων που πρέπει να ληφθούν από τα κράτη μέλη προκειμένου να επιταχυνθεί η πρόοδος προς την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή των Ρομά.» EU Roma strategic framework for equality, inclusion and participation for 2020-2030